شام شب یلدا در قدیم | غذای شب چله برای تازه عروس
شب یلدا طولانیترین شب سال است که آداب و رسوم خاص خود را دارد. یکی از این رسوم قدیمی تهیه انواع غذاها و آشهای گرم، سنتی و مقوی است.
در شب یلدا خوردن انواع غذاهای گرم و پر خاصیت متناسب با آداب و رسوم هر شهر مرسوم است.
شب یلدا طولانیترین شب سال است که آداب و رسوم خاص خود را دارد. یکی از این رسوم قدیمی تهیه انواع غذاها و آشهای گرم، سنتی و مقوی است.
معمولاً در این شب غذاهای گرم و آبدار با هدف گرم کردن بدن و جلوگیری از بروز سرماخوردگی در فصل زمستان سرو میشود. غذاهای مخصوص شب یلدا در هر منطقه متفاوت و متناسب با ذائقه مردم آن شهر است.
غذای شب یلدا در قدیم
در قدیم، افراد به خاصیت و مقوی بودن غذا اهمیت بیشتری میدادند. دلمه، کوفته تبریزی و قورمه سبزی از جمله غذاهای پرمصرف هستند که اهالی بسیاری از شهرهای ایران برای شام شب یلدا طبخ میکردند و اکنون نیز در بسیاری از شهرها مرسوم است.
از آنجا که انار سرشار از ویتامین ث، مفید برای تقویت سیستم ایمنی بدن، خون ساز و نماد زایش و شادی است، مردم قدیم غذاهایی را برای شام شب یلدا انتخاب میکردند که در تهیه آنها از انار یا رب انار استفاده شود. خورشت فسنجان، ماهی شکم پر و خورشت ناردون از جمله غذاهای اصیل شمالی و انار پلو از غذاهای سنتی قزوین است که در شب یلدا سرو میشود.
غذای شب یلدا برای عروس
در شب یلدا خانواده داماد برای عروس هدایا و خوراکیهایی تهیه میکند که به آن هدیه شب چلهای میگویند. آجیل، انواع میوه شامل هندوانه، انار، کدو تنبل، لبو، موز، آناناس و …، شیرینی، آشهای سنتی مخصوص هر شهر، لباسهای زمستانی و هدیههای متنوع از جمله مواردی هستند که معمولاً برای شب یلدایی تازه عروسها تهیه میشود.
غذای مخصوص شب یلدا در شیراز
شام شب یلدای شیرازی معمولاً کلم پلو با کوفته قلقلی یا کوفته ریزه است. شیرازیها در تهیه این غذا معمولاً از کلم قمری یا کلم سنگ استفاده میکنند ولی در دیگر شهرها برای تهیه کلم پلو از کلم برگ استفاده میشود.
در تهیه این غذای سنتی و مقوی که اصالت شیرازی دارد از سبزیهای معطر مثل ریحان، ترخون و شوید نیز استفاده میشود تا هم عطر خوبی به غذا بدهد و هم خواص بیشتری برای بدن داشته باشد. مردم شیراز معمولاً این غذا را با سالاد شیرازی سرو میکنند. شیرازیها همچنین در شب یلدا آش انار را به عنوان پیش غذا در سفرههای شام خود جای میدهند.
غذای شب یلدا در تبریز
اهالی تبریز غذاهای متنوعی برای شام شب یلدا تهیه میکنند. پرطرفدارترین غذای تبریز برای این مناسبت خاص، کوفته تبریزی است که با گوشت چرخکرده، لپه، برنج، سبزی و ادویه کوفته تبریزی و… تهیه میشود و برای بدن بسیار مقوی است. خشیل یکی دیگر از غذاهای سنتی تبریزیهاست که با بلغور و شیره یا عسل درست شده و به دلیل طبع گرمی که دارد از بدن در مقابل سرمای زمستان محافظت میکند. تبریزیها در کنار این غذاهای خوشمزه، دسرهای شیرین و سنتی شهر خود را نیز سرو میکنند. یکی از این دسرها پالدا نام دارد که از نشاسته تهیه شده و بافتی رقیقتر از مسقطی دارد.
شام یلدا در تهران
تهرانیها معمولاً برای شام شب یلدا سبزی پلو با ماهی سرو میکنند ولی علاوه بر این غذا، پختن آش شلهقلمکار، دمپختک یا دمپختک باقالی نیز مرسوم است.
غذای شب یلدا در اصفهان
اصفهانیها معمولاً برای شام شب یلدا غذاهایی مثل سبزی پلو با ماهی و غذاهای محلی مثل کوفته، گندی، چرب و شیرین سرو میکنند. در صورتی که در شب چله برف ببارد، مردم اصفهان مخلوط برف و شیره انگور هم به عنوان دسر سرو میکنند. این ترکیب مخصوص استان اصفهان است.
دسر و پیش غذای شب یلدا
دسرهای مختلفی مثل ژله، شیرینی، کیک، کلوچه، میوه، بستنی، فالوده، پودینگ، بیسکویت و انواع آشهای سنتی و سالاد را میتوان به عنوان پیش غذای شام شب یلدا تهیه کرد. برخی از این دسرها و پیش غذاها عبارتند از:
سالاد انار: ترکیبی از انار، هویج، کلم قرمز، سس و گردو
آش انار: ترکیبی از گوشت، دانههای انار، رب انار یا آب انار
دسر کدو حلوایی: دسر ی با طعم شیرین ملایم و بافت لطیف که از کدوحلوایی، عسل، شیر، خامه، ژلاتین و زعفران تهیه میشود.
چیز کیک انار: ترکیبی از بیسکوئیت، کره، شیر، پنیر ماسکارپونه و ژله انار
کیک سیب و دارچین: تهیه شده از آرد، تخم مرغ، کره، شکر، سیب و دارچین که طبع گرم و طعمی دلپذیر دارد.
مسقطی انار: از پودر نشاسته، آب انار و شکر تهیه میشود.
کوکی انار: این کوکی خوشمزه از کره، شکر، آرد، تخم مرغ و دانههای انار تهیه میشود.
موس کیک انار: دسری فوقالعاده خوشمزه و جذاب سه لایهای با لایههای کیک، موس و سس انار است که برای شب یلدا بسیار مناسب است.
منبع: ایمنا